جراحی لیزری دیسک کمر

جراحی لیزری دیسک کمر . افسانه واقعیت ؟

به عنوان یک جراح ستون فقرات پرسشی که تقریبا روزانه از بیماران می شنوم این است : آیا عمل من لیزری است ؟! هر چند که در واقعیت این سوال تقریبا باعث احساس ناخوشایندی در من می شود باید به ملایمت و قاطعیت بگویم نه !

تصوری که در عموم مردم وجود دارد این است که لیزر یک تکنولوژی مدرن در جراحی است که باعث نتایج بهتر با عوارض و خطر کمتر می شود ولی واقعیت این است که نه لیزر چیز جدیدی است و نه اینکه در جراحی ستون فقرات کاربرد دارد.

لیزر در اصل پرتوهای نور متمرکز است که می تواند برای بریدن بافت نرم به کار رود و در جراحی چشم قطعاَ باعث تحولات ارزشمندی گردیده  است ولی در ستون فقرات تقریباَ بی فایده است .

در ستون فقرات کاربرد جراحی اغلب شامل کاهش درد یا علائم حسی و حرکتی با برداشتن فشار از روی عناصر  عصبی (نخاع و اعصاب نخاعی ) از طریق برداشتن قطعات دیسک یا استخوانی که بر روی بافت عصبی فشار می آورند یا ثابت کردن بخشهایی از ستون فقرات که حرکات نابجا دارند می باشند.

در جراحی مدرن این اعمال جراحی تا حد ممکن از طریق روشهای کمتر تهاجمی (minimal invasive ) که با خونریزی کمتر و دوران نقاهت کوتاهتر همراه است انجام می شود. ادعا می شود که لیزر روش جراحی کمتر تهاجمی و بدون خطر است اما در واقعیت استفاده از لیزر نه نیاز به برش دادن پوست را از بین می برد و نه خطر صدمه به بافتهای عصبی را کم می کند.

حقیقت اینکه مطالعات علمی کنترل شده در مورد تاثیر لیزر در جراحی ستون فقرات انجام نشده است و آنچه شنیده می شود بیشتر جنبه تبلیغات تجاری دارد که از اشتیاق توده مردم جهت استفاده از تکنولوژی های مدرن سوء استفاده می کنند.

لیزر مطلقاَ یک تکنولوژی جدید نیست . از سال 1973 لیزر در پزشکی کاربرد پیدا کرد . در جراحی ستون فقرات به جز در مورد جراحی لیپومیلومننگوسل که نیاز به برداشتن بافت چربی از روی بافت عصبی است کاربرد دیگری ندارد .

قلب ادعای طرفداران لیزر این است که برشی که لیزر ایجاد می کند ظریف تر ، دقیق تر و با خونریزی کمتری است ولی واقعیت این است که جراحی کمتر تهاجمی با همان دقت وبا اثر بخشی بیشتر بدون لیزر قابل انجام است . 95% جراحان ستون فقرات ایالات متحد آمریکا که از روشهای کمتر تهاجمی استفاده می کنند از لیزر استفاده نمی کنند یعنی اینکه جراحی کمتر تهاجمی به تکنیک جراح وابسته است نه به چاقویی که در دستش دارد.

سه تفاوت عمده در چاقوی جراحی سنتی و پرتوی لیزر در این است : زوایه برش ، حرارت و گاز تولید شده ، و عمق نفوذ . در جراحی کمتر تهاجمی یک برش کوچک ایجاد شده سپس با میکروسکوپ یا اندوسکوپ تمام زوایا و گوشه ها بررسی شذه و مشکل رفع می گردد ولی لیزر یک پرتو مستقیم  است که برای برداشتن ضایعاتی که در زوایا و گوشه ها وجود دارند مناسب نیست . لیزر بافت را می برد ولی به وسیله ایجاد حرارت و گاهی تولید گاز که این حرارت ایجاد شده ممکن است برای بافت عصبی مجاور ( مثلاَ نخاع یا عصب در عمل دیسک ) خطرناک باشد . و مسئله آخر عمق برش است . چاقوی جراحی یک طول مشخص دارد که در هیچ حالتی جراح عمیق تر از آن نمی تواند چاقو را در بافت فرو ببرد که این امر در لیزر ممکن نیست . از نظر ظرافت کار مورد نیاز در جراحی ستون فقرات چاقوی یک جراح با تجربه ظرافت کمتری از لیزر نخواهد داشت .

در آخر یک کاربرد دیگر لیزر به صورت پروب هایی است که وارد دیسک می شود (مانند وارد کردن یک سوزن به دیسک ) و بنا بر ادعای شرکتهای سازنده باعث تبخیر ! و یا کاهش حجم دیسک می گردد که در این زمینه نیز مطالعه قابل قبولی وجود ندارد. در بند سوم راهکارهای انجمن در آمریکا که آخرین بار در سال 2009 تجدید نظر شده آمده است که تزریق های داخل دیسک هیچگونه تاثیر قابل قبولی نداشته است .

اگه به عنوان بیمار تصمیم به جراحی با لیزر گرفتید ایتدا از خود چند پرسش بپرسید : آیا شخص استفاده کننده از لیزر مدرس کاربرد لیزر از کنگره های علمی بوده است ؟ آیا نتایج کار خود با لیزر را از کنگره های علمی مطرح کرده است تا مورد نقد علمی و دقیق قرار گیرد ؟ آیا اساتید معتبر این رشته در سطح کشور از این روش استفاده می کند ؟ اگه پاسخ به پرسش های فوق منفی بود باید دقت بیشتری کرد.